Banki spółdzielcze siłą lokalnej gospodarki

W ostatnich latach banki spółdzielcze w Polsce zyskały na znaczeniu jako ważne ogniwo systemu finansowego wspierającego lokalną gospodarkę. Ich udział w finansowaniu przedsiębiorstw i samorządów systematycznie rośnie, a kondycja sektora jest stabilna i odporna na wstrząsy. W nowej strategii na lata 2025–2030 Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK) stawia na pogłębienie współpracy z bankami spółdzielczymi, widząc w nich kluczowych partnerów w rozwoju społeczności lokalnych.

Banki spółdzielcze – rosnący potencjał lokalnego finansowania

Chociaż banki spółdzielcze kojarzone są głównie z lokalną działalnością, ich znaczenie w skali krajowej systematycznie wzrasta. Obecnie odpowiadają za ponad 7,2% finansowania gospodarki – więcej niż mogłoby się wydawać, biorąc pod uwagę skalę działalności i konkurencję ze strony dużych, międzynarodowych instytucji finansowych. Ich rola jest szczególnie widoczna w finansowaniu samorządów (14% kredytów dla JST), rolnictwa (64,5% kredytów dla rolników) oraz mikro- i małych przedsiębiorstw.

Silna kondycja sektora i wzrost zaufania

Dane pokazują, że banki spółdzielcze nie tylko przetrwały trudne lata, ale również znacząco się wzmocniły. Od 2010 roku ich kapitały własne wzrosły o 250%, znacznie szybciej niż w przypadku banków komercyjnych (130%). To przełożyło się na wzrost udziału banków lokalnych w kapitale całego sektora bankowego z 6,3% do 9,2%.

Co więcej, banki spółdzielcze osiągają przeciętnie wyższy zwrot z aktywów niż banki komercyjne, a ich wysoka odporność na kryzysy – zarówno krótko-, jak i długoterminowe – potwierdza skuteczność systemów ochrony IPS. Wszystkie działające obecnie banki spółdzielcze spełniają normy nadzorcze i są w pełni bezpieczne.

BGK stawia na współpracę lokalną

Zważywszy na rosnącą rolę banków spółdzielczych, Bank Gospodarstwa Krajowego zamierza rozwijać współpracę w oparciu o swoją nową strategię. Kluczowym elementem są tu instrumenty gwarancyjne BGK – m.in. gwarancje de minimis, COSME, Funduszu Gwarancyjnego UE czy poręczenia dla kredytów inwestycyjnych i obrotowych. Ułatwiają one bankom spółdzielczym finansowanie lokalnych inwestycji przy niższym ryzyku i kosztach.

– Banki spółdzielcze są głęboko zakorzenione lokalnie. Dzięki gwarancjom BGK mogą udzielać kredytów bezpieczniej i taniej, co jest impulsem dla lokalnej gospodarki – podkreśla Mirosław Czekaj, prezes BGK.

Przykład z Brodnicy – modelowa współpraca

Bank Spółdzielczy w Brodnicy od dekady aktywnie współpracuje z BGK i należy do liderów pod względem korzystania z oferowanych instrumentów gwarancyjnych. Specjalizując się m.in. w obsłudze klientów z sektora agro, BS Brodnica skutecznie wspiera lokalnych przedsiębiorców, oferując im konkurencyjne warunki finansowania.

– Dzięki współpracy z BGK jesteśmy w stanie finansować inwestycje z większym apetytem na ryzyko. To napędza lokalny rozwój – mówi Aleksander Mikołajczak, prezes BS w Brodnicy.

Inwestycje – klucz do przyszłości

Jak pokazują dane Polskiego Instytutu Ekonomicznego, poziom inwestycji w Polsce wciąż pozostaje poniżej średniej unijnej. W 2024 roku ich udział w tworzeniu PKB wynosił 16,9%, podczas gdy w UE – 21,2%. Szczególnie niski jest poziom inwestycji w sektorze prywatnym – zaledwie 9,1% w 2023 roku. W tym kontekście rola banków – zarówno lokalnych, jak i centralnych – staje się kluczowa.

– Polska gospodarka bez zwiększenia inwestycji straci konkurencyjność. Potrzebujemy narzędzi, które umożliwią bezpieczne i opłacalne finansowanie rozwoju, szczególnie na poziomie lokalnym – przekonuje Mikołajczak.

Wnioski dla biznesu

Nowa strategia BGK i rosnąca siła sektora spółdzielczego oznaczają szansę dla firm działających poza wielkimi miastami. Lokalne banki coraz lepiej rozumieją potrzeby mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw, oferując im nie tylko finansowanie, ale i realne wsparcie doradcze. Przedsiębiorcy, którzy chcą inwestować w rozwój, powinni przyjrzeć się możliwościom, jakie oferują im banki spółdzielcze – teraz z jeszcze mocniejszym zapleczem w postaci BGK.