Polska wkracza do europejskiego wyścigu o miano gospodarza zaawansowanej gigafabryki AI

Unia Europejska oficjalnie ogłosiła wielomiliardowy konkurs na budowę siedmiu „gigafabryk” zaawansowanej sztucznej inteligencji, co skłoniło Polskę do złożenia dużego wniosku o pozyskanie jednego z flagowych centrów obliczeniowych na swoim terytorium.

Inicjatywa ma na celu zapewnienie potężnej infrastruktury obliczeniowej zdolnej do trenowania najnowocześniejszych modeli sztucznej inteligencji, wzmacniając technologiczną niezależność UE od głównych zagranicznych dostawców w Stanach Zjednoczonych i Chinach. Bruksela oczekuje, że ambitna rozbudowa przyciągnie ponad 30 miliardów euro inwestycji, łącząc do 10 miliardów euro z funduszy unijnych i krajowych środków publicznych z ponad 20 miliardami euro od prywatnych konsorcjów przemysłowych.

Polska formalnie dołączyła do wyścigu po podpisaniu umowy o wspólnych zamówieniach za pośrednictwem Europejskiego Wspólnego Przedsięwzięcia w dziedzinie Obliczeń Wysokiej Wydajności (ESCP). Przedstawiciele rządu potwierdzili, że państwo zadeklarowało ponad 400 milionów złotych finansowania publicznego i zobowiązało się do zakupu znaczących usług obliczeniowych w latach 2028–2033, wspieranych przez fundusze europejskie. Warszawa koncentruje się konkretnie na obiekcie średniej wielkości, który początkowo dysponowałby mocą obliczeniową równą dziesiątkom tysięcy zaawansowanych akceleratorów AI, a następnie znacząco ją rozbudował.

W ramach ustrukturyzowanego modelu zamówień publicznych gigafabryki będą projektowane, finansowane, budowane i eksploatowane przez prywatne konsorcja wybrane w ogólnoeuropejskim przetargu. Aby zapewnić inwestorom pewność popytu, UE i uczestniczące państwa członkowskie zobowiązały się do zakupu ustalonej części usług obliczeniowych w pierwszych latach eksploatacji, a pozostała moc będzie komercyjnie sprzedawana przez prywatnych operatorów.

Urzędnicy państwowi podkreślili, że posiadanie obiektu tej skali zakotwiczy solidny ekosystem cyfrowy na poziomie lokalnym, zapewniając, że krytyczna infrastruktura danych i technologia pozostaną w całości pod jurysdykcją europejską. Zgodnie z harmonogramem wdrożenia, konsorcja składające oferty będą składać wnioski w nadchodzących miesiącach, a ostateczne umowy mają zostać podpisane na początku 2027 roku, przed planowanym uruchomieniem w 2028 roku.