Rosja przejmuje kontrolę nad zagranicznymi firmami. Canpack i Rockwool pod zarządem państwa

Prezydent Rosji Władimir Putin podpisał dekrety, na mocy których rosyjskie spółki przejęły tymczasowe zarządzanie nad oddziałami polsko-amerykańskiej firmy Canpack oraz duńskiego koncernu Rockwool. Decyzje weszły w życie 31 grudnia 2025 roku, jednak ich treść została ujawniona dopiero po pewnym czasie.

Zgodnie z dokumentami spółka Stalelement przejęła 100 proc. udziałów w Can-Pack LLC oraz w Zakładzie Opakowań Can-Pack. Chodzi o zakłady należące do polskiego konsorcjum, działające m.in. w Wołokołamsku w obwodzie moskiewskim oraz w Nowoczerkasku w obwodzie rostowskim. Z kolei spółka JSC Razvitie Stroitelnykh Aktiv objęła zarządzanie 100 proc. udziałów w Rockwool LLC oraz 68 proc. udziałów w Rockwool-Volga LLC.

Rosyjskie władze nie podały oficjalnych powodów tych decyzji. Takie działania są jednak coraz częściej stosowane wobec firm z krajów uznawanych przez Moskwę za „nieprzyjazne”. Ma to być odpowiedź na sankcje i ograniczenia wprowadzone po rozpoczęciu wojny w Ukrainie.

Canpack to jeden z największych producentów aluminiowych opakowań na świecie, w tym puszek do napojów. Spółka działa od 1992 roku i ma siedzibę w Krakowie. Rockwool to duński koncern produkujący materiały do izolacji akustycznej i termicznej, wykorzystywane w budownictwie na całym świecie.

Przejęcie zarządzania oznacza, że dotychczasowi właściciele utracili kontrolę operacyjną nad swoimi rosyjskimi oddziałami. Nie wiadomo, jak długo potrwa „tymczasowy” zarząd i czy firmy będą mogły odzyskać swoje aktywa. Decyzja wpisuje się w szerszy trend nacjonalizacji zagranicznych przedsiębiorstw w Rosji.

W kwietniu 2022 roku Canpack informował, że wstrzymuje nowe inwestycje w Rosji, ale nie zamyka istniejących zakładów. Rockwool był natomiast krytykowany za kontynuowanie działalności w tym kraju po rosyjskiej inwazji na Ukrainę.

Reakcja Rockwool

Duński koncern potwierdził, że decyzją Putina stracił kontrolę nad czterema fabrykami w Rosji. Spółka zapowiedziała, że będzie bronić swoich praw w oparciu o duńsko-rosyjską umowę inwestycyjną. Jednocześnie przyznała, że nie jest optymistycznie nastawiona do możliwości cofnięcia decyzji.

Rockwool poinformował, że wartość jego aktywów w Rosji wynosiła na koniec 2025 roku 469 mln euro, a tamtejszy oddział przynosił zyski. Spółka zamierza skontaktować się z rządem w Kopenhadze oraz z instytucjami Unii Europejskiej. Po ujawnieniu informacji notowania akcji Rockwool na giełdzie w Kopenhadze spadły o 8–12 proc.

Tajne dekrety Putina

Brak wcześniejszych informacji o decyzjach prezydenta Rosji nie jest zaskoczeniem. Według niezależnego portalu śledczego Vyorstka w 2025 roku aż 45 proc. dekretów wykonawczych Putina nie zostało opublikowanych.

Z co najmniej 1 010 dekretów wydanych w 2025 roku, 449 miało status tajnych i nie znalazło się w oficjalnym rejestrze aktów prawnych. Oznacza to, że niemal połowa decyzji prezydenta nie była dostępna publicznie. Wśród ujawnionych dokumentów wiele dotyczyło spraw wojskowych, odznaczeń oraz ułaskawień osób walczących na froncie.

Eksperci podkreślają, że rosnąca liczba utajnionych dekretów jest elementem ograniczania przejrzystości działań władz rosyjskich. Utrudnia to kontrolę społeczną i niezależną ocenę decyzji podejmowanych na najwyższym szczeblu władzy.