Inwestowanie dla początkujących na 2022 rok. 7 aktywów wartych uwagi!

Artykuł skierowany jest do osób początkujących, często stosowałem w nim skróty myślowe czy uproszczenia, żeby w obrazowy sposób wyjaśnić złożone pojęcia. Pominąłem możliwości inwestowania w bardzo skomplikowane aktywa, do których ogarnięcia potrzeba wielu miesięcy, a także bardzo drogie aktywa, mam tu na myśli dzieła sztuki, biżuterię, kolekcje, nieruchomości czy zabytkowe samochody. Pamiętaj, że ten artykuł nie jest poradą inwestycyjną a jedynie wyjaśnieniem zagadnień, usystematyzowaniem wiedzy oraz oceną możliwości inwestycyjnych.

Czym jest inflacja? Wytłumaczenie dla laika i z przykładem.

W wyniku pandemii i innych czynników wiele krajów rozwiniętych w ostatnich kwartałach na potęgę dodrukowywało pieniądze. Mówiąc prosto – im jest czegoś więcej tym jest to mniej warte. Tak właśnie jest z tradycyjnymi walutami typu złotówka, euro czy dolar. Dodatkowo w miarę rozwoju cywilizacyjnego ludzie coraz łatwiej pozyskują dobra podstawowe, które zapewniają najważniejsze ludzkie potrzeby (można spojrzeć chociażby na piramidę Maslowa). Dla przykładu jeszcze kilkadziesiąt lat temu w rolnictwie pracowała ponad połowa ludności kraju, a obecnie zaledwie niewiele ponad 10% mieszkańców wsi (wyłącznie wsi) zajmuje się rolnictwem. Oczywiście należy wziąć pod uwagę kwestie eksportu, jednak nie da się ukryć, ze wydajność znacząco wzrosła. Co za tym idzie, mniej osób jest w stanie zapewnić podstawowe dobra reszcie społeczeństwa. Z jednej strony prowadzi to do powstawania zawodów, mogłoby się wydawać zbędnych i nic lub niewiele wnoszących z perspektywy ludzkości i jej rozwoju. Z drugiej strony podstawowe dobra powszechnieją, jest ich coraz więcej a co za tym idzie są coraz tańsze.

Pozostając przy naszym przykładzie, kilkadziesiąt lat temu trzeba było utrzymać ogromną liczbę rolników, obecnie bez straty jakości i wielkości produkcji większość z tych osób może zająć się czymś innym, a pozostali obywatele nie muszą w cenie za produkty rolne utrzymywać całych rodzin rolników. Prowadzi to miedzy innymi do tego, że posiadamy coraz więcej pieniędzy i jesteśmy w stanie utrzymać się za niewielką część pieniędzy jakie jesteśmy w stanie zarobić pracując nawet w najprostszych zawodach. Nadmiar gotówki prowadzi do tego, że jest ona zamieniana na inne dobra, im więcej jest gotówki tym więcej osób chce kupić więcej dóbr, które są z zasady znacznie bardziej ograniczone ilościowo niż pieniądze fiducjarne, które można dodrukowywać, a dodatkowo ich zakup zazwyczaj przekłada się na realna wartość, podczas gdy trzymanie gotówki samej w sobie nic nie zmienia.

Dlaczego warto inwestować zaoszczędzone pieniądze?

Inflacja czyli drożenie produktów i dóbr lub jeszcze inaczej – utrata wartości nabywczej pieniądza, wynosząca blisko 10% oznacza, że każdego roku pieniądze, które zarabiasz lub trzymasz na koncie tracą 10% swojej wartości nabywczej. Dla przykładu jeśli posiadasz 20 000 zł to w tym momencie możesz kupić dobra warte 20 000 zł. Przy założeniu, że inflacja wynosi 10% rocznie, a kwota Twoich oszczędności się nie zmieniła, to po roku czekania możesz kupić dobra, które rok wcześniej kupiłbyś za 18 000 zł. Inflacja wyrażona w procentach oznacza, że taka część Twoich pieniędzy zostanie w przeciągu roku utracona. Mimo, że na koncie nadal będzie widoczna dokładnie taka sama kwota, to wartość tych pieniędzy będzie znacznie mniejsza.

Uchronić się przed inflacją możemy kupując już teraz dobra, które i tak chcieliśmy kupić, na przykład samochód czy mieszkanie. Swoją drogą warto spojrzeć jak przez ostatnie miesiące ceny właśnie tych dóbr poszły w górę. Możemy także zainwestować oszczędności. Sposobów inwestowania jest wiele, a poniżej przedstawię wybrane (moim zdaniem warte uwagi dla osób początkujących) z podziałem na ryzyko. Od tych najbezpieczniejszych i dających niewielkie zwroty z inwestycji po te najbardziej ryzykowne, ale i dające nie tyle uchronienie kapitału przed inflacją, co wręcz wielkie możliwości zarobku.

Dlaczego wysokość zarobku z inwestycji uzależniona jest od ryzyka?

Podobna zasada funkcjonuje praktycznie wszędzie. Niemal za każdym razem, żeby odnieść większy sukces czy korzyść należy podjąć większe ryzyko. Czasami jest to zaryzykowanie czasu (najcenniejszego aktywa, bo jedynego, którego nie da się kupić), na przykład na naukę nie wiedząc czy ta inwestycja się zwróci. Czasami ryzykujemy skompromitowanie się „zagadując” do swojego obiektu westchnień, ale jeśli nam się uda, nagroda będzie adekwatna. Podobnie jest z finansami. Im bardziej niepewne, nieuregulowane i nowe aktywa tym większe prawdopodobieństwo odniesienia wielkiego sukcesu jak i sromotnej porażki. Wiąże się to poniekąd z faktem, że większość drobnych inwestorów woli lokować środki w sprawdzonych miejscach, aby przede wszystkim nie stracić czy nie paść ofiarą oszustwa typu Amber Gold. Oznacza to, że wiele osób chce zakładać bezpieczne lokaty a to prowadzi do sytuacji, w której banki mają wystarczająco pieniędzy, dzięki czemu mogą oferować gorsze warunki.

Innym ważnym czynnikiem jest moment wejścia. Przykładowo inwestując 7 lat temu w kryptowaluty, kiedy te jeszcze raczkowały obecnie osiągnęlibyśmy niespotykane stopy zwrotu z inwestycji. Było to jednak trudne z kilku powodów. Z jednej strony wiązało się to z ogromnym ryzykiem – rynek nieuregulowany, nowy, niepoznany, wręcz idealny do nadużyć i oszustw. Z drugiej brak wiedzy – niewiele osób w ogóle słyszało o kryptowalutach, nie wspominając już o wiedzy w jaki sposób oraz gdzie można w nie inwestować. Należy również podkreślić, że w tym samym czasie istniało wiele projektów czy perspektyw inwestycyjnych, które upadły. Wiele osób woli zainwestować na przykład w obligacje i osiągnąć pewny, z góry określony zysk, niż wkładać pieniądze w coś na wczesnej fazie rozwoju z niepewną przyszłością. Również samo wykształcenie ekonomiczne czy finansowe jest na bardzo słabym poziomie co przekłada się na fakt, że większość osób w ogóle nie wykazuje zainteresowania oszczędzaniem, inwestowaniem czy nawet świadomym wydawaniem pieniędzy.

Możliwości inwestycyjne dla osoby początkującej w 2022 roku od najbezpieczniejszych:

1. Lokaty

Wspomniane wcześnie lokaty to nic innego jak pożyczka od nas dla banku. Pozyskane w ten sposób środki oprocentowane na 1 czy 2% banki inwestują lub pożyczają komuś innemu w formie kredytu, swoją drogą oprocentowanego już na 10 czy 15%. Oprocentowanie lokaty zależy przede wszystkim od banku i długości trwania lokaty.

Bezpieczeństwo 9,5/10

Zwrot z inwestycji 1/10

2. Obligacje

To również forma pożyczki, tym razem dla państwa lub firmy. Państwa takie jak Polska emitują obligacje krótko i długoterminowe w celu sfinansowania programów socjalnych czy inwestycji. W przypadku zakupu obligacji długoterminowych (minimum 4-letnie i dłuższe stan na listopad 2021) możemy liczyć na indeksowanie ich inflacją. Oznacza to, że otrzymamy stosowny zarobek oraz cała kwota zostanie podniesiona o wysokość oficjalnej inflacji. Warto nadmienić, że często oficjalna, podawana przez rząd inflacja jest zaniżana. Obligacje skarbowe oferują różne oprocentowanie w zależności od długości trwania umowy. Najkrótsze 3- miesięczne oferują jedynie 0,5%, najdłuższe, 12-letnie oferują na ten moment 2% + inflacja. Stan na listopad 2021, aktualne stawki można sprawdzić na obligacjeskarbowe.pl.

Korporacje także pozyskują w podobny sposób kapitał, są to obligacje korporacyjne i z zasady są bardziej ryzykowne ze względu chociażby na to, że firmy upadają znacznie częściej niż państwa a to najpoważniejsza możliwość nieodzyskania pieniędzy z obligacji. W zamian korporacje oferują nie 2% w sakli roku, ale w zależności od ryzyka nawet 5 czy 20%. Warto mieć na uwadze, że taka forma pozyskania kapitału przez korporacje wynika często z odmowy finansowania przez banki, w formie standardowej pożyczki, co oznacza, że duże instytucje finansowe uznały taką pożyczkę za zbyt ryzykowną. Nie jest tak jednak zawsze, mimo to każdorazowo warto sprawdzić chociażby sytuację finansową danej korporacji czy cel na jaki zbierają środki.

Bezpieczeństwo 9/10 w przypadku skarbowych i 5/10 w przypadku korporacyjnych

Zwrot z inwestycji 2/10 w przypadku skarbowych i od 3 do 8/10 w przypadku korporacyjnych

3. Inwestowanie w kruszce

Inwestowanie w kruszce to zakup metali szlachetnych wykazujących wysoka wartość. Zalicza się do nich przede wszystkim złoto, srebro i platynę. Zakupów metali szlachetnych można dokonywać w postaci monet i sztabek. W przypadku złota najbardziej opłacalne są monety jednouncjowe, ponieważ płacimy wtedy najmniej w przeliczeniu na jeden gram kruszcu. Metale szlachetne słyną z utrzymania wartości nabywczej, trzeba naprawdę dobrze trafić, żeby na inwestycji porządnie zarobić, ale wartość pieniądza zostanie najpewniej zachowana. Dodatkowo pozwalają one skumulować dużą wartość w fizycznym, niewielkim przedmiocie. Przykładowo kupując jednouncjową monetę ze złota możemy zmieścić ją w kieszeni czy schować w szufladzie, kupując za taką samą kwotę na przykład ropę potrzebowalibyśmy do jej magazynowania sporo miejsca.

Kruszce kupuje się zazwyczaj na długi termin i trudne czasy, wiele osób uważa, że w momencie wielkiego kryzysu, kiedy gospodarki się posypią a pieniądze stracą wartość to właśnie złoto, jako historyczny i bardzo ograniczony, choć niewygodny (trudno chociażby liczyć na wydanie reszty kupując chleb) środek płatniczy zachowają wartość i pozwolą przeżyć. W przypadku inwestowania w kruszce należy szczególna uwagę zwrócić na bezpieczeństwo, ponieważ dość powszechne jest podrabianie metali szlachetnych czy wypełnianie ich wnętrza substytutami. Z tego powodu warto kupować je ze sprawdzonych źródeł dokładając kilka procent do ceny. Metale szlachetne można kupować także w formie starej biżuterii.

Bezpieczeństwo 9/10

Zwrot z inwestycji 2/10 chociaż ich główną wartością jest przechowanie wartości nabywczej

4. IKE i IKZE

IKE czyli Indywidualne Konto Emerytalne i IKZE czyli Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego to z założenia rachunki służące do oszczędzania na emeryturę. Będą szczególnie dobrym rozwiązaniem jeśli zaczynasz już o niej myśleć lub wiesz, że tej części pieniędzy, która trafi na konto IKE lub IKZE, albo oba nie będzie Ci do emerytury potrzebna. Zaletą tych rachunków jest fakt, że inwestując za ich pośrednictwem nie zapłacisz podatku od dochodów kapitałowych, czyli od dywidend czy akcjach, które kupisz taniej a sprzedasz drożej, w przypadku IKZE możesz też obniżyć podatek dochodowy w PIT. Minusem jest fakt, że do emerytury nie możesz tych pieniędzy ruszyć, to znaczy możesz, ale zapłacisz wszystkie zaległe podatki oraz to, że rachunki posiadają ograniczenia związane z możliwością wpłaty. Kwoty te zmieniają się każdego roku, w 2021 roku było to 15 777 zł dla IKE i 6310,8 zł dla IKZE. Nieco wyższe kwoty mogli wpłacać samozatrudnieni. Istnieją rachunki IKE i IKZE aktywnie zarządzane i pasywne. Czyli możesz zdecydować czy wpłacasz pieniądze co rok i pieniędzmi obraca ktoś za Ciebie (bankierzy, fundusze inwestycyjne), a możesz samodzielnie podejmować decyzje w co ulokować pieniądze. Za pośrednictwem IKE i IKZE możesz inwestować w akcje, obligacje czy ETF-y.

Bezpieczeństwo zależne od wybranej opcji, ale zazwyczaj powyżej 5/10

Zwrot z inwestycji zależny od wybranej opcji i podjętych decyzji w przypadku samodzielnego inwestowania

5. Inwestowanie w akcje

Zakup akcji firmy to kupienie kawałka danej firmy na własność. W ten sposób stajesz się jej współwłaścicielem. Możesz dzięki temu czerpać korzyści finansowe, na przykład w postaci dywidend, czyli podziału części wypracowanego zysku na akcjonariuszy. Możesz sprzedać akcje kiedy ich cena wzrośnie. Możesz czerpać różne benefity, na przykład posiadając co najmniej 50 akcji PKN ORLEN możesz złożyć wniosek o wydanie karty akcjonariusza, dającej zniżki na stacjach. W niektórych wypadkach możesz również mieć wpływ na decyzje firmy, której akcje posiadasz.

Obecnie nie ma już żadnego problemu, żeby z poziomu komputera czy nawet smartfona inwestować w akcje polskie, niemieckie czy firm z USA lub innej części świata. Także już teraz możesz stać się współwłaścicielem na przykład Coca-Coli czy Microsoftu. Ponadto istnieje wiele strategii inwestowania w akcje, można wybierać spółki płacące dywidendy i niezależnie od wzrostów i spadków wyceny akcji cieszyć się co rok (najczęstszy okres wypłacania dywidend w Polsce) czy co kwartał (model w USA) regularnymi wpływami na konto. Inwestując z poziomu konta IKE dodatkowo nie zapłacisz w takiej strategii podatku od dywidendy. Możesz też obrać inną strategię i inwestować w niewielkie firmy z potencjałem, które Twoim zdaniem mają szansę na solidne wzrosty. Do oceny tej formy inwestowania przyjmijmy, że wybierasz dość powszechne akcje, stabilnych i dobrze rokujących firm, takich jak Orlen, PZU, GPW czy Kruk.

Bezpieczeństwo 7/10

Zwrot z inwestycji zależny jest głównie od momentu wejścia i wyjścia

6. Inwestowanie w kryptowaluty

Kryptowaluty to dość świeży temat jednak z ogromnym potencjałem. Oferują wolność, wygodę, bezpieczeństwo i szybkość transakcji. Jednak nie będziemy rozwodzić się nad aspektami technicznymi. Ceny poszczególnych krypto aktywów szaleją w ostatnich latach oferując możliwości zarobienia po kilkaset czy kilka tysięcy procent w skali roku. Można uznać, że jeśli spółka notowana na GPW zwiększy swoją wartość w przeciągu roku o 50% jest to duży sukces, tymczasem wzrosty w świecie krypto są nieproporcjonalnie większe.

Niezależnie od tego czy zgadzasz się z wycenami, czy uznajesz je za bańkę spekulacyjną, czy je rozumiesz czy nie to po prostu szkoda przegapiać tak niezwykłą szansę na zarobek. Oczywiście za ogromnymi wzrostami idzie szereg niebezpieczeństw w tym możliwość utraty nawet całego kapitału, co w przypadku wcześniej wymienionych aktywów jest praktycznie nierealne. Inwestować w kryptowaluty można nawet niewielkim czy minimalnym kapitałem, choćby testowo czy dla „zobaczenia jak to jest”. Rynek kryptowalut cechuje się charakterystycznymi cyklami, dlatego bardzo ważny jest moment wejścia. Średnio raz na 4 lata mamy hossę czyli moment, w którym niemal wszystkie poważne kryptowaluty rosną jak szalone. Niestety nikt nie wie kiedy hossa się skończy, a wyceny runą o kilkadziesiąt procent w przeciągu godziny.

ZOBACZ JAK ZACHOWAĆ SIĘ W OSTATNIEJ FAZIE HOSSY

Bezpieczeństwo 4/10 w przypadku poważniejszych kryptowalut typu BTC, ETH, LUNA czy ADA i 1/10 w przypadku tak zwanych shitcoinów

Zwrot z inwestycji 10/10 w przypadku inwestycji dłuższej (ok 5 lat) i 4/10 w przypadku krótszego okresu

7. Inwestowanie w NFT

NFT to przełomowa technologia pozwalająca stać się faktycznym właścicielem cyfrowego dobra (zdjęcia, grafiki, ebooka, dokumentu, awatara, przedmiotu w grze itp.). Można powiedzieć, że jest to poziom wyżej od kryptowalut i niemal kolejny level internetu. Nie należy inwestowania w NFT utożsamiać z ogromnymi cenami przeciętnych grafik o czym głośno jest w środowisku i na pierwszy rzut oka trudno przebić się przez tego typu doniesienia, ponieważ jest to krzywdzące dla całego sektora i umniejsza jego możliwościom. Takie transakcje to tylko wierzchołem góry lodowej, a cała technologia ma przed sobą ogromną przyszłość. Inwestowanie w NFT poziomem skomplikowania przypomina inwestowanie w kryptowaluty, najpopularniejsza obecnie forma to zakup wirtualnych grafik, kart piłkarskich czy obrazków, które możemy używać lub odsprzedać. W ostatnim czasie nawet Facebook (Meta) zapowiedział zmiany serwisu w tym kierunku. Zakupów dokonać możemy chociażby na opensea.io czy sorare.com, a liczne instrukcje jak tego dokonać znajdziemy w Google czy na YouTube. Rynek dopiero raczkuje, a niejednokrotnie zakupy dokonywane na samym początku, po kilku latach dają kosmiczne zwroty.

Bezpieczeństwo zależne od wyboru cyfrowego dobra, ale na tak wczesnym etapie mimo wszystko oceniłbym je na 4/10

Zwrot z inwestycji również zależy na wyboru czy momentu zakupu, mimo to możliwości zwrotu oceniam zdecydowanie na 10/10

Pamiętaj, że to nie jest porada inwestycyjna.